Ishami rya pansiyo

Pansiyo yongerwa habanje kwigwa niba bitagira ingaruka ku mutungo rusange w’ikigo cy’ubwishingizi. Inyigo (actuarial study) yabaye   mu 2008, yagaragaje ko niba hadafashwe ingamba icyahoze ari Isanduku y’Ubwiteganyirize bw’Abakozi (CSR) gishobora guhomba, hanatangwa inama ko amafaranga yose asohoka atakongerwa.

Ingingo ya 20 y’itegeko Nº06/2003 ryo ku wa 22/03/2003, rihindura iryo ku wa 22/08/1974, mu byerekeye ubwishingizi ku bakozi, rishyiraho imyaka 55 kugirango umuntu abashe kubona pansiyo ye. Mbere y’iyo myaka ntabwo itegeko ribyemera.
Itegeko rishya riha ubundi burenganzira abataragera mu kiruhuko cy’izabukuru ririmo ririgwa ntabwo riremezwa. Ni kuki pansiyo y’uwiteganyirije idahabwa umuvandimwe umwegereye (umubyeyi, abo bavukana,..) mu gihe bigaragaye ko nta bana cyangwa uwo bashakanye asize.
Itegeko riteganya ko abashobora gufata pansiyo y’uwiteganyirije ari umupfakazi cyangwa imfubyi asize n’ababyeyi be igihe uwapfuye adafite umugabo/umugore cyangwa abana.
Ni ukubera iki ufata ubwishingizi ku bushake adashobora gutanga umusanzu uri hejuru y’umushahara wa 104.000Frw
Itegeko riteganya ko ufashe ubwishingizi ku bushake umusanzu we utarenza umushahara w’ 104.000Frw. Ariko kubera ko byaragaragaye ko ayo mafaranga afatirwaho ari make RSSB iteganya mu rindi    tegeko ririmo kwigwa ko yakongerwa.

Ingingo ya 5 y’itegeko 32/1988 ryo ku wa 12/10/1988 rishyiraho igihe cy’imyaka 10 ku bakurikirana pansiyo ijyanye n’izabukuru n’imyaka 2 bakurikirana ibijyanye n’ ibyago bikomoka ku kazi.
Ariko iki kibazo cyatekerejweho ndetse hari ibitekerezo byinshi byatanzwe mu itegeko ririmo kwigwa kugirango icyo gihe gihindurwe.

Ingingo ya 27 y’itegeko Nº06/2003 ryo ku wa 22/03/2003 risimbura iryo ku wa 22/08/1974 rireba ibijyanye n’ubwishingizi mu Rwanda rivuga ko ufite pansiyo irenze imwe ahabwa pansiyo nini murizo izisigaye agahabwa kimwe cya kabili cyazo. Ariko iyo uri imfubyi y’ababyeyi bombi wemerewe imigabane yawe yose uko yakabaye.
Ni kuki pansiyo idatangwa buri kwezi
Itegeko rivuga ko pansiyo ishobora gutangwa mu kwezi cyangwa mu gihembwe. Mu bihe bya mbere pansiyo yabanje kujya itangwa buri kwezi ariko nyuma abahabwa pansiyo baje guhitamo ko yajya itangwa mu gihembwe. Ni biba ngombwa ko yatangwa mu kwezi bizakorwa.

Itegeko ryemera ko hakorwa transfert y’imisanzu cyangwa ya pansiyo y’abiteganyirije mu bihugu dufitanye ayo masezerano. Kugeza ubu byashobotse I Burundi mu bigo bitegamiye kuri Leta gusa. Ariko ababishinzwe baracyakurikirana pansiyo z’abakoze mu bindi bihugu byose biri muri EAC.